सेलिब्रेटी नेपाल । नेपाली चलचित्रको निर्माणसँगै त्यसको बजार विस्तार, दर्शकसम्म पहुँच र प्रभावकारी प्रचार रणनीतिबारे बहस आवश्यक रहेको निष्कर्षसहित चलचित्र पत्रकार संघ नेपालको आयोजनामा ‘चलचित्रको बजार तथा प्रचार शैली’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ।
नेपाली फिल्मलाई दर्शकमाझ कसरी प्रभावकारी रूपमा पुर्याउने, बदलिँदो समयअनुसार प्रचारका शैलीलाई कसरी परिमार्जन गर्ने र चलचित्रको व्यावसायिक सम्भावना बढाउन कस्ता रणनीति अपनाउने भन्ने विषयमा केन्द्रित रहेर कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।
अन्तरक्रियामा निर्देशक तथा निर्माता ज्ञानेन्द्र देउजा, निर्देशक दीपेन्द्र लामा, निर्देशक, निर्माता तथा अभिनेत्री रेखा थापा र निर्देशक तथा निर्माता रामबाबु गुरुङ सहभागी थिए। उनीहरूले नेपाली चलचित्रको बजार अवस्था, दर्शकको बदलिँदो रुचि, प्रचारका नयाँ अभ्यास र बजार विस्तारका सम्भावनाबारे आफ्ना अनुभव तथा धारणा प्रस्तुत गरेका थिए।
चलचित्रको सफलता त्यसको कथा, प्रस्तुति, अभिनय र प्राविधिक पक्षमा मात्र निर्भर हुँदैन। निर्माण भएको फिल्मलाई सही दर्शकसम्म पुर्याउने, उनीहरूमा चासो जगाउने र हलसम्म आउने वातावरण बनाउने प्रचार रणनीति पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
विशेषगरी ठूलो लगानीमा निर्माण गरिएका चलचित्रको हकमा निर्माणसँगै प्रचार, वितरण र बजार व्यवस्थापनलाई योजनाबद्ध रूपमा अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। फिल्मको प्रदर्शन मिति नजिकिएपछि मात्र प्रचारमा जुट्नुभन्दा निर्माणको प्रारम्भिक चरणदेखि नै दर्शकसँग जोडिने प्रयास प्रभावकारी हुन सक्छ।
पोस्टर, टिजर, ट्रेलर, गीत, कलाकारका अन्तर्वार्ता, सञ्चारमाध्यमसँगको सहकार्य र सामाजिक सञ्जालमार्फत गरिने प्रचारले चलचित्रप्रति दर्शकको चासो बढाउन सहयोग पुर्याउँछन्। तर प्रचार सामग्रीको संख्या बढाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन। फिल्मको कथावस्तु, विशेषता र लक्षित दर्शकअनुसार उपयुक्त प्रचार शैली छनोट गर्नु आवश्यक हुन्छ।
कुन उमेर समूहका दर्शकलाई लक्षित गरिएको छ, चलचित्रको मुख्य आकर्षण के हो र त्यसलाई दर्शकमाझ कसरी प्रस्तुत गर्ने भन्ने विषयमा स्पष्ट योजना बनाउनु प्रभावकारी प्रचारको आधार हो।
प्रविधिको विकाससँगै नेपाली चलचित्रको प्रचार शैली पनि परिवर्तन हुँदै गएको छ। युट्युब, फेसबुक, टिकटक तथा अन्य सामाजिक सञ्जाल फिल्म प्रचारका महत्त्वपूर्ण माध्यम बनेका छन्। छोटा भिडियो, कलाकारका संवाद, पर्दापछाडिका दृश्य, गीत र ट्रेलरले चलचित्रको चर्चा व्यापक बनाउन सहयोग गर्न सक्छन्।
यद्यपि, सामाजिक सञ्जालमा धेरै भ्युज आउनु वा फिल्मको चर्चा बढ्नु र हलमा दर्शकको उपस्थिति बढ्नु एउटै कुरा होइन। डिजिटल माध्यमबाट सिर्जना भएको चासोलाई वास्तविक दर्शकमा रूपान्तरण गर्न सक्ने रणनीति आवश्यक छ। त्यसका लागि प्रचार सामग्रीलाई मनोरञ्जनात्मक बनाउनुका साथै चलचित्रको विषयवस्तु र दर्शकको रुचिसँग जोड्नुपर्छ।
त्यस्तै, नेपाली फिल्मको प्रचार काठमाडौंमा मात्र सीमित राख्नु हुँदैन। मोफसलका सहर, स्थानीय समुदाय र विभिन्न भूगोलका दर्शकसम्म पुग्ने योजनाले बजार विस्तारमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। प्रदर्शन हुने क्षेत्रका दर्शकको रुचि बुझेर प्रचार सामग्री तयार गर्ने, स्थानीय सञ्चारमाध्यमसँग सहकार्य गर्ने र सम्भावित दर्शकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने अभ्यासले चलचित्रप्रति आकर्षण बढाउन सक्छ।
नेपाली चलचित्रको बजार विस्तारका लागि निर्माण पक्ष, प्रचार टोली, वितरक र प्रदर्शकबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक देखिन्छ। प्रचारमा गरिएको लगानीले दर्शकको चासो बढाए पनि त्यसअनुसार प्रदर्शन व्यवस्थापन, हलको उपलब्धता र दर्शकसम्म सूचना पुर्याउने काम पनि व्यवस्थित हुनुपर्छ।
फिल्मको प्रचारलाई छुट्टै गतिविधिका रूपमा मात्र नहेरी निर्माणदेखि प्रदर्शनसम्मको समग्र योजनासँग जोड्न सके त्यसको व्यावसायिक सम्भावना बढाउन सकिन्छ। दर्शकको प्रतिक्रिया बुझ्ने, प्रचारको प्रभाव मूल्याङ्कन गर्ने र आवश्यकताअनुसार रणनीति परिवर्तन गर्ने अभ्यास पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
चलचित्रको प्रचार तथा प्रवर्द्धनमा फिल्मकर्मी र सञ्चारमाध्यमबीचको सहकार्यले पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। चलचित्रसम्बन्धी सही सूचना दर्शकमाझ पुर्याउने, निर्माण पक्षका योजना र उद्देश्यबारे जानकारी दिने तथा दर्शकको प्रतिक्रिया फिल्मकर्मीसम्म पुर्याउने काममा चलचित्र पत्रकारिताको भूमिका रहन्छ।
यसका लागि निर्माण पक्षले समयमै सूचना र प्रचार सामग्री उपलब्ध गराउने, कलाकार तथा प्राविधिकसँग संवादका अवसर सिर्जना गर्ने र सञ्चारमाध्यमसँग नियमित सम्पर्कमा रहने अभ्यास प्रभावकारी हुन सक्छ। सँगसँगै, प्रचारात्मक सामग्री र स्वतन्त्र पत्रकारिताबीचको भिन्नता कायम राख्दै तथ्यमा आधारित समाचार, समीक्षा र विश्लेषणलाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ।
कार्यक्रमको सहजीकरण चलचित्र पत्रकार संघ नेपालका महासचिव गोपिकृष्ण चापागाईंले गरेका थिए। उनले छलफलमा सहभागी चलचित्रकर्मीले आफ्ना अनुभव, विचार र सुझाव प्रस्तुत गर्दा नेपाली चलचित्रको बजार तथा प्रचार रणनीतिबारे थप बहस गर्ने आधार तयार भएको बताएका छन्।
नेपाली चलचित्र क्षेत्रका चुनौती पहिचान गर्न, नयाँ सम्भावनाको खोजी गर्न र चलचित्रकर्मी तथा पत्रकारबीच सहकार्य बढाउन यस्ता कार्यक्रम नियमित रूपमा आयोजना हुनुपर्ने उनको धारणा थियो। कार्यक्रममा सहभागी भएर आफ्ना अनुभव र विचार राख्ने वक्ता तथा उपस्थित सबैप्रति उनले आभारसमेत व्यक्त गरेका छन्।
नेपाली चलचित्रको बजार विस्तारका लागि राम्रो फिल्म निर्माण गर्नुका साथै त्यसलाई सही दर्शकसम्म पुर्याउने प्रभावकारी योजना आवश्यक छ। दर्शकको रुचि बुझ्ने, समयअनुकूल प्रचार शैली अपनाउने र निर्माण, प्रचार, वितरण तथा प्रदर्शनलाई एउटै रणनीतिमा जोड्ने प्रयासले नेपाली चलचित्रको व्यावसायिक सम्भावना विस्तार गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
